Làn sóng đầu tiên của các ứng dụng nhân vật AI đã làm được một việc đáng ghi nhận. Nó chứng minh rằng hàng triệu người muốn trò chuyện với nhân vật hư cấu, không phải như một trò mới lạ mà như một thói quen hằng ngày.
Người viết thử xem một phản diện sẽ tự biện hộ thế nào khi bị dồn. Người học ngoại ngữ muốn một người bản xứ kiên nhẫn, giữ đúng vai qua ba trăm tin nhắn ngữ pháp sai. Người nhập vai muốn một bạn diễn có nhiều thời gian hơn một người thật. Nhu cầu là thật, và Character.AI, Janitor AI, Chai AI cùng cả dãy dài theo sau đã dựng nên những cộng đồng hàng triệu người để đáp lại.
Nhưng ai sống bên trong những ứng dụng đó quá vài tuần đều đụng phải cùng bốn bức tường.
Bức tường thứ nhất: sự quên
Bạn có thể bỏ hai tiếng dựng giọng cho một nhân vật, cho họ biết con chó của bạn tên Bruno và bạn đang lo lắng về đám cưới của chị gái, rồi quay lại sau ba ngày và gặp một người lạ lịch sự mang đúng cái tên đó.
Mô hình đang dựng lại tính cách từ đoạn ngữ cảnh gần nhất, còn mọi thứ cũ hơn đã lặng lẽ rơi khỏi đáy. Người ta chữa cháy bằng khối ghim, lorebook và những màn tự giới thiệu lặp đi lặp lại.
Chính cách chữa cháy mới là vấn đề. Một nền tảng bắt bạn tự duy trì hệ thống trí nhớ của mình là nền tảng đã đẩy việc của nó sang cho bạn rồi gọi đó là tính năng.
Bức tường thứ hai: bước đăng ký
Mỗi ứng dụng nhân vật là một thế giới riêng — tài khoản riêng, bản tải riêng, thông báo riêng tranh chỗ trên màn hình chính của bạn.
Một người bạn giới thiệu một nhân vật. Giờ bạn phải cài ứng dụng, tạo tài khoản, xác minh email, chấp nhận điều khoản, rồi mới nói được câu chào. Phần lớn người ta chưa bao giờ tới được câu chào.
Bức tường thứ ba: tác giả không được gì
Những người viết dựng ra nhân vật thật sự tốt — giọng, logic bên trong, thứ tâm lý tỉ mỉ phải mất hàng giờ mới chỉnh xong — không có cách nào kiếm được từ công đó. Họ cho không tay nghề, còn nền tảng thu tiền từ lưu lượng mà tay nghề đó kéo về.
Khuôn đó quen thuộc suốt một thập kỷ các nền tảng mạng xã hội, và lần nào cũng kết thúc như nhau: những người sáng tạo giỏi nhất dừng lại, hoặc chuyển đi, hoặc kiệt sức.
Bức tường thứ tư: chỉ một chiều
Hội thoại đi tới và chỉ đi tới. Nếu muốn xem chuyện gì xảy ra nếu nhân vật của bạn nói câu nặng hơn ở hai tin nhắn trước, bạn xoá ngược lại rồi hy vọng mô hình dựng lại được đúng ngữ cảnh bạn vừa phá.
Vì sao là Telegram, không phải một ứng dụng khác
Quyết định đầu tiên định hình mọi thứ sau nó: không ứng dụng riêng, không đăng ký, không mật khẩu. Tài khoản Telegram của bạn chính là tài khoản. Bạn mở khung chat với một bot y như mở khung chat với một người, và bạn đã ở trong rồi.
Ai đó chia sẻ một nhân vật với bạn và cái link mở ra một khung chat. Không phải trang tải về, không phải tường đăng ký — một khung chat. Bạn chào, nhân vật chào lại, và đó là toàn bộ phần làm quen.
Nó cũng có nghĩa là thừa hưởng những thứ không phải dựng lại: thông báo không ngốn một phần trăm pin mỗi giờ, tìm kiếm trong toàn bộ lịch sử, tin nhắn thoại, ảnh đính kèm, và khả năng chuyển tiếp một câu trả lời hay cho bạn bè.
Thứ vẫn phải dựng lại
Bản đầu chạy mọi nhân vật trong cùng một khung chat với bot. Nó hoạt động, và nó có trần — quá hai ba nhân vật là khung chat thành mớ hỗn độn và bộ nhớ rối vào nhau. Đó là cây cầu, không phải đích đến.
Đích đến tới cùng với forum topic: mỗi nhân vật dọn vào phòng riêng, có lịch sử riêng, dải ghim riêng và sự tách biệt riêng. Mớ hỗn độn biến mất, và kiến trúc cuối cùng cũng khớp với cách người ta vốn đã cố dùng nó.
Trả lời ba bức tường còn lại:
- Bộ nhớ được lưu thành những dòng sự kiện ngắn đọc được, tách theo từng nhân vật, từng chủ đề, từng người — và bạn đọc, sửa hoặc xoá được từng dòng.
- Bất kỳ câu trả lời nào cũng rẽ thành một nhánh song song và cả hai đều còn sống, nên xem bản kia không tốn gì.
- Link chia sẻ ghi nhận những người tới qua đó, và một phần những gì họ chi quay lại với tác giả.
Nó không phải cái gì
Nó không phải ứng dụng bạn đồng hành. Ai muốn một người bạn AI lâu dài duy nhất thì hợp hơn với sản phẩm thiết kế đúng cho việc đó, và có những sản phẩm tốt.
Nó không phải công cụ chạy trên máy nhà. Nếu bạn muốn chạy mọi thứ trên phần cứng của mình với toàn quyền kiểm soát, nhóm đó tồn tại và thắng ở mặt kiểm soát.
Nó có hình dạng của nhân vật và cảnh, được vận hành sẵn, và nằm trong một ứng dụng nhắn tin bạn vốn đã mở. Đó là toàn bộ chỗ đứng, và nó là một tuyên bố hẹp hơn mức nhóm sản phẩm này thường đưa ra.